Austria uruchamia handel energią między prosumentami. Od 1 października obowiązują nowe przepisy o wspólnym wykorzystaniu energii, a pierwsze umowy peer-to-peer mają ruszyć 5 października. Nadwyżkę z domowej fotowoltaiki będzie można sprzedać sąsiadowi po własnej cenie albo przekazać mu ją za darmo.
Bez spółdzielni i bez spółki
Największe uproszczenie dotyczy formy organizacyjnej. W modelu peer-to-peer nie trzeba zakładać spółdzielni ani osobnej osoby prawnej, ponieważ podstawą rozliczeń jest umowa między uczestnikami. Stronami mogą być osoby prywatne, firmy oraz samorządy, a w odróżnieniu od części modeli wspólnot energetycznych austriackie przepisy dopuszczają także działalność nastawioną na zysk.
Nowe zasady wynikają z ustawy o gospodarce elektroenergetycznej (ElWG), a ich praktycznym przewodnikiem jest rządowy portal energiegemeinschaften.gv.at. Portal udostępnia między innymi wzory umów w wersji jeden do jednego oraz wielu do wielu.
Cenę ustalają strony
Producent i odbiorca sami ustalają cenę energii w centach za kWh. Możliwe jest także przekazywanie energii bez wynagrodzenia. Producent nie musi przy tym gwarantować konkretnej ilości prądu, bo rozliczana jest rzeczywista produkcja i realne zużycie. Nieskonsumowaną energię właściciel instalacji sprzedaje na dotychczasowych zasadach.
Prąd płynie przez publiczną sieć
Sprzedaż sąsiadowi nie oznacza budowy prywatnego kabla. Energia nadal płynie przez istniejącą sieć, natomiast operator przypisuje produkcję poszczególnym odbiorcom na podstawie danych z inteligentnych liczników. Rozliczenia odbywają się w przedziałach piętnastominutowych, zgodnie z rzeczywistą produkcją i zużyciem.
Każdy uczestnik musi mieć zatem przyłączenie do sieci, umowy z operatorem oraz działający smart meter. Dotychczasowa umowa ze sprzedawcą energii pozostaje w mocy, więc brakujący prąd odbiorca kupuje na zwykłych warunkach.
Na start jeden operator sieci
Przepisy wchodzą w życie 1 października, a praktyczne uruchomienie modeli zaplanowano od 5 października. Początkowo wszystkie punkty objęte jedną umową muszą jednak leżeć w sieci tego samego operatora. Rozliczenia między różnymi obszarami sieciowymi będą możliwe dopiero od kwietnia 2027 roku.
Energia może być darmowa, sieć nie
Nawet gdy producent oddaje energię za darmo, nie znika koszt korzystania z publicznej infrastruktury. Od października do końca 2026 roku nowe umowy peer-to-peer nie skorzystają jeszcze z obniżonych opłat sieciowych. Zgodnie z obecnym harmonogramem odpowiednie zmiany taryfowe wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku, razem z nowelizacją rozporządzenia o opłatach sieciowych.
Austriacki model nie tworzy więc prywatnego rynku energii obok sieci. Upraszcza przede wszystkim umowne rozliczenie energii, która nadal płynie przez tę samą infrastrukturę.
Polska na tym tle
Polscy prosumenci rozliczają się dziś w systemie net-billingu, a cena sprzedawanego prądu zależy od rynku, o czym pisaliśmy przy okazji współczynnika RCEm dla prosumentów. Pojawiają się natomiast narzędzia, które wiążą domowe instalacje z rynkiem energii, na przykład platforma SolaXCloud dla domowych magazynów. Ramy dla takich rozwiązań tworzą też przepisy o magazynach energii i fotowoltaice w budynkach.
Źródła
Republika Austrii, Peer-to-Peer-Verträge (P2P) — informacje i wzory umów dla wspólnego wykorzystania energii, stan na wrzesień 2026.
