Komisja Europejska wybrała 46 kolejnych projektów strategicznych w dziedzinie surowców krytycznych. Inwestycje obejmują między innymi lit, nikiel, kobalt, mangan oraz grafit, czyli surowce szczególnie ważne dla przemysłu bateryjnego.
Do drugiej tury naboru zgłoszono 102 projekty, a Komisja wybrała 46 z nich. Dzięki statusowi projektu strategicznego inwestycje otrzymają szybsze procedury administracyjne oraz łatwiejszy dostęp do finansowania.
46 projektów w 16 państwach członkowskich
Wybrane inwestycje obejmują cały łańcuch wartości surowców. W zestawieniu znalazło się osiem projektów wydobywczych oraz jedenaście przetwórczych. Ponadto wybrano dziewiętnaście projektów recyklingowych.
Do tego dochodzi osiem projektów zintegrowanych. Trzy z nich łączą wydobycie z przetwarzaniem, natomiast pięć łączy przetwarzanie z recyklingiem. Łącznie projekty dotyczą 15 z 17 surowców strategicznych wymienionych w rozporządzeniu CRMA.
Najwięcej projektów dotyczy baterii
Unijna lista pokazuje, jak mocno Bruksela wiąże bezpieczeństwo surowcowe z elektromobilnością. Siedem projektów dotyczy litu, dwanaście niklu, a dziesięć kobaltu. Kolejne pięć odnosi się do manganu, natomiast cztery do grafitu.
Pozostałe inwestycje dotyczą między innymi pierwiastków ziem rzadkich wykorzystywanych w magnesach trwałych, a także magnezu i wolframu.
Niemcy z ośmioma projektami
Najwięcej nowych projektów strategicznych przypadło Niemcom, które otrzymały osiem takich inwestycji. Cztery z nich dotyczą recyklingu, co pokazuje rosnące znaczenie gospodarki o obiegu zamkniętym.
- wydobycie i przetwarzanie litu w Saksonii oraz Saksonii-Anhalt,
- recykling miedzi, litu i baterii w Nadrenii Północnej-Westfalii,
- recykling magnesów trwałych w Badenii-Wirtembergii,
- projekt przetwarzania tytanu w Hesji.
W pierwszej turze, ogłoszonej w 2025 roku, Komisja wybrała 47 projektów strategicznych na terenie Unii oraz 13 poza nią. Wśród nich znalazły się także dwie polskie inwestycje: zakład rafinacji pierwiastków ziem rzadkich w Puławach oraz zakład recyklingu baterii Polvolt w Zawierciu.
Cele CRMA na 2030 rok
Rozporządzenie o surowcach krytycznych obowiązuje od maja 2024 roku. Zakłada trzy cele na 2030 rok. Po pierwsze, Unia ma wydobywać co najmniej 10 procent rocznego zapotrzebowania na surowce strategiczne. Po drugie, ma przetwarzać 40 procent zapotrzebowania wewnątrz Wspólnoty. Po trzecie, ma poddawać recyklingowi 25 procent.
Dodatkowo nie więcej niż 65 procent rocznego zapotrzebowania na dany surowiec może pochodzić z jednego państwa trzeciego. Dlatego status projektu strategicznego skraca procedury. Wydobycie ma otrzymywać pozwolenia w maksymalnie 27 miesięcy. Przetwarzanie i recykling dostaną na to najwyżej 15 miesięcy.
Co z tego wynika dla Europy
Według Komisji nowe projekty pozwolą osiągnąć cele wydobycia litu i niklu. Cel przetwarzania litu również ma zostać spełniony. W recyklingu inwestycje mają w pełni pokryć unijne benchmarki dla litu i kobaltu, a w przypadku przetwarzania kobaltu pozwolą osiągnąć około 89 proc. celu.
Temat surowców krytycznych regularnie wraca w europejskiej debacie o bateriach. Pisaliśmy na przykład o tym, że norweski producent grafitu anodowego Vianode szuka partnera, a także o studium dla ACEA o zależnościach w łańcuchu dostaw motoryzacji.
Od uruchomienia inicjatywy RESourceEU pod koniec 2025 roku udało się zmobilizować ponad 2 miliardy euro. Pieniądze pochodzą z Funduszu Innowacji, pomocy publicznej oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Komisja zapowiada kolejny nabór dla projektów strategicznych jeszcze przed końcem 2026 roku.
Źródła
Komisja Europejska — projekty strategiczne wybrane w ramach CRMA.
