Diesel kosztuje w Polsce średnio 8,75 zł za litr, a to najwyższy poziom w historii notowań e-petrol.pl. Na części stacji cena przekracza już 9 zł. Wysokie ceny paliw zmieniają rachunek za każdy kilometr. Dlatego coraz częściej wracają pytania o koszty eksploatacji auta elektrycznego.
Rekord padł w momencie, gdy wygasły już wszystkie doraźne osłony. Wakacyjna obniżka VAT skończyła się 31 sierpnia. Od 1 września stawka na paliwa wróciła zatem do 23 proc. Kierowcy płacą dziś pełną cenę rynkową powiększoną o podatek.
Diesel po 8,75 zł za litr. Rekord w historii notowań
9 września średnia krajowa cena oleju napędowego wyniosła 8,75 zł za litr. W ciągu tygodnia diesel podrożał o 36 groszy. Według e-petrol.pl to najwyższy poziom w historii prowadzonych przez ten serwis notowań. Na Mazowszu średnia sięgała 8,77 zł za litr. Na części stacji droższe odmiany diesla kosztują ponad 9 zł.
Inne agregatory podają średnią bliżej 8,50 zł za litr. Różnice wynikają z metodyki, ale kierunek jest ten sam. Tankowanie pełnego, sześćdziesięciolitrowego baku oleju napędowego kosztuje więc około 525 zł. Jeszcze w sierpniu ten sam bak był wyraźnie tańszy.
Presja na ceny nie słabnie. W Arabii Saudyjskiej potwierdzono uszkodzenie rurociągu Wschód–Zachód, a napięcie wokół Cieśniny Ormuz rośnie. Przez tę cieśninę płynie około 20 mln baryłek ropy naftowej dziennie. To blisko jedna piąta światowej konsumpcji. Tym szlakiem transportuje się ponadto blisko 20 proc. światowego handlu skroplonym gazem ziemnym. ORLEN zapewnia jednak, że dostawy paliw do Polski przebiegają bez zakłóceń.
10 mld zł dodatkowych kosztów paliw w Polsce
Wysokie ceny na pylonach to nie efekt jednego tygodnia. Analiza Instrat powstała wspólnie z Polskim Stowarzyszeniem Nowej Mobilności. Wynika z niej, że Polska poniosła około 10 mld zł dodatkowych kosztów zakupu paliw. Liczymy je od wybuchu wojny w Iranie do połowy maja 2026 roku.
Skutki nie rozłożyły się równo. Dla kierowcy samochodu osobowego cena litra benzyny wzrosła średnio o 42 grosze. Dla firmy tankującej olej napędowy realny wzrost kosztu litra sięgnął natomiast 1,77 zł. Między 31 marca a 15 maja dodatkowe koszty wyniosły 5,5 mld zł. Z tej kwoty 4,5 mld zł obciążyło przedsiębiorstwa. Blisko 3,9 mld zł dotyczyło firm korzystających z diesla.
Dlaczego diesel drożeje szybciej niż benzyna
Europa pozostaje importerem netto oleju napędowego, dlatego diesel reaguje na kryzys mocniej niż benzyna. Drugi powód jest podatkowy. Przedsiębiorcy odliczają VAT. Obniżenie stawki nie zmniejszyło więc ich realnych kosztów tak mocno jak w przypadku kierowców indywidualnych. W efekcie firmy odczuły podwyżkę nawet pięciokrotnie mocniej.
Transport i logistyka ucierpiały najbardziej, bo paliwo stanowi tam dużą część kosztów bieżących. Wzrost cen nie zatrzymuje się jednak na stacjach. Wyższe koszty przewozu przenikają do całej gospodarki. Podnoszą ceny produkcji oraz logistyki, a ostatecznie przekładają się na ceny towarów i usług.
Elektryk wygrywa na kosztach kilometra. Barierą zostaje cena zakupu
Przy paliwie po 8,75 zł za litr rachunek za 100 kilometrów autem spalinowym rośnie szybciej niż kiedykolwiek. Samochód elektryczny ładowany w domu płaci za energię według taryfy gospodarczej. Jego koszt kilometra pozostaje zatem znacznie niższy. Różnica zależy jednak od kilku warunków. Chodzi o cenę zakupu pojazdu, roczny przebieg oraz możliwość ładowania przy domu lub firmie.
Warunek dostępu do ładowania przestaje być barierą nie do przejścia. Pod koniec lipca w Polsce działało 13 454 ogólnodostępne punkty ładowania. Sieć rośnie więc także poza największymi miastami. Operatorzy zapowiadają kolejne inwestycje, a Xpeng planuje 4000 własnych punktów szybkiego ładowania w Europie do 2028 roku.
Dla kierowcy, który ładuje auto w domu, koszt energii można dodatkowo obniżyć. Pomaga w tym taryfa dynamiczna i inteligentne sterowanie ładowaniem, które może oszczędzić Europie 10,6 mld euro na sieciach. Właściciel instalacji fotowoltaicznej może ponadto wykorzystać dotację na przydomowy magazyn energii, której nabór przesunięto na październik. Wtedy część energii do jazdy powstaje na własnym dachu.
Dopłaty do elektryków się skończyły
Program NaszEauto zakończył nabór 30 kwietnia 2026 roku. Złożono ponad 41 tys. wniosków na kwotę przekraczającą 1,3 mld zł. Budżet wynosił natomiast około 1,18 mld zł. Łączna wartość wniosków sięgnęła zatem 110,4 proc. dostępnych środków. Pieniądze skończyły się już 27 stycznia, a kolejne wnioski przyjmowano warunkowo.
Ten wynik pokazuje, że przy wsparciu publicznym popyt na elektryki był duży. Nie przesądza natomiast, że kolejne dopłaty powinny wyglądać identycznie. Przy rekordowych cenach paliw pytanie brzmi jednak inaczej. Czy państwo powinno nadal łagodzić koszty tankowania? A może równolegle przyspieszać elektryfikację transportu tam, gdzie jest to możliwe?
Rozstrzygnięcie zapadnie w kolejnych miesiącach, bo wszystko zależy od tego, jak długo utrzymają się wysokie ceny ropy. Na razie kierowca spalinowego auta płaci przy dystrybutorze najwięcej w historii polskiego rynku paliw.
Źródła: e-petrol.pl (notowania cen paliw), Instrat i Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności (analiza kosztów kryzysu paliwowego).
